O café na trincheira

• 30 Nov 2008

  Marcos Valcárcel

  

   

     O  sábado  xuntámonos  centos  de  persoas  en  Ourense  para  facerlle  unha  homenaxe  cívica  a  Marcos  Válcarcel. Foi  un  acto  elusivo,  no  que  xentes  vidas de  toda  Galicia  fixemos,  en torno  a  el,  unha  comunión  de  alegría,  de  cordialidade  e  de  amizade. Así  é Marcos. Alguén  que  é  capaz  de  congregar  centos  de  amigos,  moi  diversos  entre  si,  e  de  congregar  tamén  a  felicidade, mesmo  en  tempos  díficiles.

   

     Moitos  coñecemolo  de  hai moito. De  mil  batallas  gañadas  e  perdidas. Dende  que,  cando  era  un  adolescente,  pasou  a  integrar  Cristiáns  para  o  Socialismo, Marcos  estivo  sempre  alí  onde  o  seu  compromiso  e  a  súa  xenerosidade  llo  esixiron. Decía  Don  Ramón  Otero  Pedrayo  que  o  que  lle  daba  beleza  moral  a  Galicia, máis  importante  aínda  que  as súas  belezas  naturais,  é  o  carácter  tolerante  dos  galegos. Se  hai  alguén  que,  dende  o  seu  nacionalismo,  aprendido  dende  cativo  no  contacto  cos  vellos  galeguistas,  máis  practicou a  cordialidade  e  a  empatía  con  todos  ese  é  o  Marcos. El  ven  dun  mundo  no  que  non  importaba  o  combate  polo  poder,  senón  a  serenidade  do  que  resiste.

   

    O  sábado  29  de  Novembro o  humorista  O  Carrabouxo  publicaba  unha  viñeta  nas  páxinas  de  La  Región  na  que  se  vía  a  cabeza  do  Marcos  e  una  figura  afirmaba  “Ten  unha   grande  cabeza”  o  que  derivaba  neste  retruque: “É  que  lle  colle  todo  Ourense  dentro”. E  é  certo. O  seu  último  libro  sobre  a  ”Historia  de  Ourense”  é  só  unha  pequena  manifestación  do  amor  pola  súa  cidade,  que  o  recompensa  co  seu  cariño.

   

     Marcos  é,  sen  hipérbole  algunha,  o  que  queda  do  espírito  da  xeración  Nós,  que  tanta  gloria  lle  deu  a  Ourense. El  bebeu  en  Otero  -e  tamén  eu  me  declaro  masón  dese  culto-, en  López  Cuevillas,  en  Risco  e  Losada  Diéguez…Como  moi  ben  dixo  na  cea  dos afectos  o  profesor  Xesús  Alonso Montero, Marcos  Válvarcel  é  ese  tipo  de  sabios  que  cando  unen  á  sabedoría  a  ponderación  obrígannos  a  enseñorealos. Como  Don  Ramón  Otero  Pedrayo,  Marcos  merece  ser  Don  Marcos Válcarcel. O  sabádo  en  Ourense  lle  rendemos  homenaxe  ao  intelectual,  ao  historiador,  ao  cidadán, ao  home  da  elegancia  moral,  ao  home  tranquilo  no  que  podemos  confiar. Foi  unha  fermosa  páxina  escrita no  Libro  dos  Amigos

  ¡Comenta esta entrada!
  Compartir:
• 28 Nov 2008

  Tren que me leva pola beira do Miño

     Unha  das  cousas  máis  importantes  das  que  se  pode  falar  hoxe  en  Galicia  é  do  ferrocarril. É  un  tema  recorrente,  pero  no  que  hai  que  insistir. Xa  Curros  Enríquez  converteu  a  chegada  da  locomotora  ao  país  no  símbolo  dunha  nova  era  que  nos  ía  liberar  dos  caciques,  dos  cregos,  do  atraso,  dos  trabucos  aos  probes  e  de  todo  o  que  eran  os  demos  dos  republicanos  ilustrados  do  século  XIX. Dende  aquela  xa  choveu. Pero  o  ferrocarril  sempre  chegou  tarde  e  nunca  satisfixo  enteiramente  as  necesidades  de  transporte  do  país.

   

     Tampouco  hoxe. Nós  non  temos  unha grande  cidade,  como  a  Barcelona  do  Atlántico  que  soñaban  os  irmáns  Villar  Ponte,  nin  nunca  a  teremos. Nunca  teremos  ese  polo  que  tira  detrás  de  si  de  todo  un  país. O  que  temos  é  esa  rede  de  cidades  pequenas  e  medias,  situadas  sobre  todo  no  borde  da  costa,  que  necesitan  mellorar  a  súa  comunicación  para  favorecer  a  colaboración  interna  e  tamén  a  capacidade  de  competir  con  outros  espazos. Hai  en  Galicia  vigueses  que  nunca  foron  a  Ferrol  e  coruñeses  que  escasamente  coñecen  Vigo. Aínda  que  a  autopista  articulou  o  país  aínda  temos  grandes  déficits  neste  terreo.

   

     Parece  que  o  novo  trazado  previsto  de  A  Coruña  a  Vigo  reducirá  en  27  quilómetros  a  liña. Esta  quedará,  máis  ou  menos,  nos  156. Non  hai  que  ser  un  grande  matemático  para  entender  que  un  tren  de  velocidade  alta  pode  unir  as  nosas  cidades  dun  modo  rápido,  seguro  e  eficiente,  multiplicando  os  contactos  humanos  e  as  sinerxias  económicas  e  de  todo  tipo. Nunha  hora  de  punta  a  punta  dese  tramo.

   

     Iso  non  quere  dicir  que  se  abandonen  as  vellas  liñas  de  cercanías,  pois  do  que  se  trata  é  de  favorecer  e  multiplicar  os  contactos  sempre  que  a  orografía  e  a  racionalidade  o  permitan. A  era  do coche  non  digo  que  estea  chegando  ao  seu  fin,  pero  cada  vez  ese  medio  é  máis  caro  e  incómodo. Como  ten  demostrado  o  profesor  da  Universidade  de  Vigo  Albino  Prada  Galicia  é  un  dos  lugares  de  Europa  onde  a  mobilidade é  máis  irracional  e  onde  máis  traxectos  de  coche  evitables  se  fan. O  tren  é  o  futuro. Hai  que  insistir  nisto.    

  2 Comentarios
  Compartir:
• 24 Nov 2008

  O Obama que merecemos

    A  victoria  de  Obama  non  asegura  a  transformación  dos  Estados  Unidos  nen,  por  extensión,  a  do  mundo  que  está  baixo  a  súa  influencia. Para  sair  de  trinta  anos  de  lóxica  conservadora  hai  que  facer  un  esforzo  máis,  nutrir  o  apoio  a  aqueles  movementos  sociais  e  puntos  de  vista  que  consideran  que  hai  que  aproveitar  a  crise  para  reorientar  o  discurso  á  esquerda. Léase  o  seguinte  artigo  en  The  Nation,  revista  demócrata  norteamericana: Let´s be clear about Obama

  ¡Comenta esta entrada!
  Compartir:
• 22 Nov 2008

  Timideces bipartitas

   

  A  pesar  de  todas  as  súas  diferencias  PSdeG  e  BNG  souberon  gobernar  Galicia  sen  grandes  contratempos. Cabe  no  seu  haber  unha  certa  vontade  de  introducir  unha  certa orde  nun  país  que,  cando  era gobernado  polos  conservadores,  era a  terra  de  tócame  roque. Dende  logo,  en Galicia  non  abundan  os  émulos  de  Esperanza  Aguirre  -neoliberais  con  ínfulas  ideolóxicas-  pero  a  convicción  natural  do  país  é  que  cada  un  debe  poder  facer  o  que  lle  peta  no  seu,  sen  que  nengún  goberno  lle  meta  as  narices.

   

    É  unha mentalidade  que  ven  do  fondo  agrario  tanto  como  da  ausencia  de  prexuízos  dos  caciques  de  toda a vida. As  súas  consecuencias  pódense  ver  no  ausente  urbanismo  que  ten  destrozado,  nun  prazo  de  tempo  brevísimo,  as vilas  e  cidades  do  país  e  estragado  a  costa.

   

     Agora  ben,  esa  vontade  de  orde  non  abonda  a  ollos  de  boa  parte  dos  electores deses  partidos  que  perciben  a  repetición  de  conductas  practicadas  polos populares  e  unha  certa  timidez ou  covardía  nos  dirixentes  dos  dous  partidos  que  parecen  seguir  o  consello  que  Franco  lle  deu  nunha  ocasión  a  Ruíz  Giménez  “Joven,  haga  como  yo:  no  se  meta  en  política”.

   

  1 Comentario
  Compartir:
• 19 Nov 2008

  lecturas republicanas

        Foi  o  historiador  británico  Paul  Preston  quen  sinalou  que  tal  vez  os  dous  mellores  libros  sobre  a  guerra  civil  son  “La  Forja  de  un  rebelde”  ( Arturo  Barea. Editorial  Debate )  e  “Guerra  e  vicisitudes  de  los  españoles” ( Julián  Zugazagoitia. Ed  Tusquets. 2001 ).  Os  dous  son  libros  de  primeira  man,  escritos  por  dúas  persoas  que  estiveron   no  centro  da  tormenta. A  Arturo  Barea  tocoulle  estar  a  cargo  da  censura  no  Madrid  republicano,  decidindo  no  edificio  da  Telefónica  qué  podía  ser  publicado  mentres  as  bombas  caían  literalmente  arredor  -o  edificio  da  Gran  Vía  estaba  a  tiro  dos  alzados  en  armas- .  Julián  Zugazagoitia  foi,  ademais  de  director  de  “El  Socialista”  e  deputado  do  PSOE,  ministro  no  Goberno  Negrín.

   

     O  libro  de  Barea  é  unha  novela  autobiográfica,  que  da  conta  non  só  dos  anos  da  República  ou  da  Guerra,  vivida  dende  o  Madrid  que  resistiu,  con  sorpresa  de  todos,  o  ataque  das  tropas  de  Franco. De  feito,  “La  forja  de  un  rebelde”  é  de  inescusable  lectura  para  quen  queira  entender  a  España  dende  1900  á  derrota  da  República. Fillo  dunha  viúva  que  tiña  que  sacar  adiante  aos  seus  fillos  traballando  como  lavandeira,  a  súa  vida  é  un  compendio  da  das  clases  populares  e  medias  da  época,  incluíndo  o  servizo  en  armas,  nun  exército  corrupto,  no  Marrocos  colonial. A  prosa  de  Barea  é  conmovedora,  exacta,  pulida. Non finxe  que  ignora  as  barrabasadas  dos  seus  e  carga  coas  consecuencias  do  drama. Nada  que  ver  con  esa  escrita  de  señoritos  achulapados  propia  dos escritores  falanxistas,  de  Agustín  de  Foxá  ou  Ruano,  con  ecos  aínda  nos  escritores  que  comparecen  nas  páxinas  de  “El  Mundo”  -ter  estilo  lle  chaman  a  iso.

   

      “Guerra  y  vicisitudes  de  los  españoles”,  a  obra  de  Zugazagoitia  é  un  documento  de  outra  clase. Son  crónicas  destinadas  a  un  xornal  bonaerense  que  dan  noticia  exacta  do  que  vai  sucedendo  en  España,  en  especial  no  seo  do  goberno. Quen  queira  un  retrato  moral  dos  protagonistas  do  drama,  en  especial  dos  socialistas,  de  Indalecio  Prieto,  Largo  Caballero,  Julían  Besteiro,  pero  tamén  de  Azaña  e  Negrín,  os  dous  presidentes  -o  da  República  e  o  do  Goberno-  terá  aquí  o  seu  libro. Zugazagoitia  nunca  traizoa  a  verdade,  nin  tan  sequera  a  cortesía,  a  pesar  de  que  sabe  que  implica  a  derrota. Era  un  xornalista.

   

  ¡Comenta esta entrada!
  Compartir:
• 14 Nov 2008

  Refundar o capitalismo

     Difiro dos  cínicos  que  xulgan  que  tanto  da  Obama  como  Bush. Difiro  dos  que,  en  pose  de  esquerdismo  de  salón,  e  sen  máis  medida  que  a  súa  propia  vaidade,  xulgan  que  sendo  os  dous  partidarios  da  economía  de  mercado  é  inútil  facer  distingos. Difiro  dos  que  colocan  a  Friedman  e  a  Keynes  no  mesmo  lado  da  balanza. Difiro  dos  que  non  perciben  diferenzas  entre o  modelo  social  europeo e  o  dos  USA. Difiro,  en  definitiva,  da  estupidez. Pola  mesma  regra  de  tres  tanto  da  o  PP,  coma  o  PSOE,  coma  o  BNG,  partidarios  os  tres  da  economía  de  mercado. Podería  aceptarse  a  doutrina,  en  todo  caso,  se  os  que  a  difunden  a  practicaran. Pero non  hai  evidencia  de  que  os  que  así  se  manifestan  estean  dispostos  a  formar  parte  dunha  oposición  non  platónica  a  iso  que  tanto din detestar. O  número  de  cínicos,  de  revolucionarios  por  conta  allea,  pero  conservadores  en  casa  súa,  é  infinito.

   

      Unha  vez  dito  isto. Qué  podemos  esperar  do  cumio  de  Washington ?. Pois  o  certo  é  que  é  moi  cedo  para  dicilo. Dende  logo,  esa  reunión  pode  acabar  nunha  estafa. Pero debemos  ter  a  lexítima  esperanza  de  que  se  acabe  o  ciclo  da  reaganeconomics  e  que  comece  unha  nova  etapa  de  capitalismo  regulado  e  máis  atento  á  economía  “real”. A  importancia  disto  sería  tremenda. Primeiro,  porque  podería  evitar  a  posibilidade  dunha  implosión  futura  do  capitalismo:  e aí  si  que  nolas  veríamos  todos  negras,  moi  negras. Non  serei  eu  o  que  confíe  tanto  no  mercado,  ou  na  ordenada  marcha  do  mundo,  para  crer  que  non  pode  suceder. Vimos  a  implosión  da  URSS,  vimos  a  de  Irán,  vimos  acontecementos  que  ninguén  prognosticou  ¿porqué  non  podería  suceder  tamén  iso,  vista  a  frivolidade  dos  neocon ?.

   

     Pero,  segundo,  porque  un  capitalismo  keynesiano  sería  máis  atento  á  integración  social  e  tal  vez  significaría  un  freo  á actual  tendencia  de  polarización  social,  de  aumento  de  distancia  entre  ricos  e  probes  que  podería  derivar  en  sociedades  inestables  e  inseguras  como  as  latinoamericanas. O  capitalismo  neoliberal  agudiza  a  pobreza  pero, ademais,  favorece  a  expansión  das  mafias  e  a  colusión  entre  estas  e  os  gobernos. A  actual  etapa  de  caos  e  desorde  internacional  é  unha  manifestación  dese  fenómeno. Ninguén  está  a  salvo  da  catástrofe. Isto  debería  ser  entendido  para  evitar  tanta  parvada  como  a  veces  se  le  ou  escoita.

  ¡Comenta esta entrada!
  Compartir:
• 13 Nov 2008

  DESPOIS DA VICTORIA

    A  pregunta  que  cabe  facerse  despois  da  vitoria  de  Obama  é  ¿ estamos  ante  o  final  dun  ciclo ?  ¿ comeza  unha  nova  era ? ¿saberán  os  demócratas sentar  as  bases  dun  período  longo  de  influencia,  non  ser  só  a  solución  á  que  se  recorre  nos  malos  tempos ? . Obama  e  os  demócratas  acaban  de  recibir  a  presidencia  montados  no  lombo  do  cabalo da  incompetencia  dun  presidente  estúpido  rodeado  de  asesores  de  arrogancia  extrema  que  conseguiron  facer  dos  Estados  Unidos  un  país  antipático  ante  o  mundo,  embarcado  en  guerras  e  inmerso  nunha  crise  económica  que  fai  aos  seus  bancos  e  empresas  pouco  fiables.

   

     Pero  a  magnitude  do  cambio  debería  saber  transcender   ese  contexto. De  feito,  Obama  gañou  as  eleccións  polo  seu  carácter  e  polo  seu  bo  xuízo,  certamente,  pero,  sobre  todo,  pola  súa  capacidade  de  xerar  unha  nova  maioría  que  correu  en  paralelo  á  implosión  da  influencia  republicana. Todo  parece  indicar  que  nos  próximos  anos  veremos  dividirse  ás  bases  sociais  dos  conservadores. Se  durante  trinta  anos  os  republicanos  mantiveron unha  hexemonía  fundada  sobre  o  fundamentalismo  relixioso  da  así  chamada  “Nova  maioría  moral”,  liderada  por  Newt  Grinwichit  e   sobre  o  liberalismo  económico  de  Milton  Friedman  e  a  “Escola  de  Chicago”,   a  presidencia  de  Bush   pareceu  significar  o  esgotamento  desa  combinación.

   

     Agora  ben,  aínda  que  as  noticias  dos  últimos  meses  volveron  a  poñer  de  actualidade  a  Keynes  e  fixeron  obvio  que  o  dogma  liberal  facía  augas,  hai  que  facer  constar  que  non  foron,  por  certo,  os  seus  inimigos  os  que  o  abateron,  senón  os  seus  portaestandartes. Por  iso,  se  a  influencia  demócrata  ha  de  saber  perdurar  está  obrigado  a  atopar  un  novo  centro  moral  para  a  sociedade  norteamericana. Na  concepción  do  capitalismo,  pero  tamén  nos  valores  que  articulan  o  social. A  revolución  conservadora    parece  dar  signos  de  esgotamento  pero  no  terreo  dos  valores  nin  os  liberais  norteamericanos  nin  a  esquerda  europea  parecen  saber  que  dicir  máis  aló  duns  tatexos  inintelixibles.

   

                                            

  ¡Comenta esta entrada!
  Compartir:

Blog publicado con Wordpress

© Todos os dereitos reservados

Cabeceira: Guillermo Varela - Deseño: Daniel Solana - Programación: Rodrigo Díez Villamuera