O café na trincheira

Just another WordPress weblog
RSSRSS Contacta Subscríbete por e-mail!

Sobre este blog

  • O autor
  • A liña editorial

Seccións

  • Cultura
  • Política
  • Uncategorized

Arquivo

  • Xuño 2010
  • Maio 2010
  • Abril 2010
  • Marzo 2010
  • Febreiro 2010
  • Xaneiro 2010
  • Decembro 2009
  • Novembro 2009
  • Outubro 2009
  • Setembro 2009
  • Agosto 2009
  • Xullo 2009
  • Xuño 2009
  • Maio 2009
  • Abril 2009
  • Marzo 2009
  • Febreiro 2009
  • Xaneiro 2009
  • Decembro 2008
  • Novembro 2008

Blogroll

  • Blogroll

    • Alicerces
    • Alter economía
    • Arume dos piñeiros
    • As túas balas
    • as uvas na solaina
    • Bretemas
    • Cabaret Voltaire
    • Cafradas Financieras
    • Calidonia
    • Croques
    • De paso
    • Dissent
    • Feijóo mente
    • Fundació Rafael Campalans
    • Infraestructuras de Galicia
    • Krugman Blog
    • landoas
    • O funanbulista coxo
    • Peter Singer
    • Peter Singer
    • Renovar o BNG
    • Si home si
    • The Nation
    • Tom Paine
    • Vicenç Navarro
    • Vigoblog
    • Xavier Carro
  • 23 Xuñ 2010

    Con Arcimboldo ven o verán..

     

     

      De  momento,  esta  fiestra  pecha.

      Grazas  a  todos  os  que  entraron  no  Café na  Trincheira. Grazas a  todos  aqueles  que  enriqueceron  este  blog  cos  seus comentarios  e  formaron  parte  dun  diálogo.

      Quixen  que  fora  un  espazo  de  análise  política  distanciada,  máis  alá  das  preferencias  propias.

      A inserción  de  artigos  relevantes  tomados  da  prensa  intentaba  chamar  a  atención  sobre  os  centros  neurálxicos  de  cada  momento  e  dar  pistas sobre  por  onde  ían  os  tiros.

       Formar  criterio,  cultivar  o  bo  xuízo  político  é  algo  moi  difícil,  pero  hai  que  intentalo.

       Dende  logo,  non  hai  que  deixarse  levar polo  que  a  un  lle  gustaría,  senón,  idealmente,  por  algo  así  como  a  impasibilidade  ao  xeito  de  Spinoza.

     “Non  ridere, non  lugere, neque  detestari,  sed  intelligere”.

     “Non  rirse,  non  lamentar,  non  detestar as  accións  humanas,  senón  entendelas”.

      Josep  Pla  expresouno  máis  ou  menos  así:  “O  que  distingue  a  unha  persoa  intelixente  é  a  capacidade  de  distinguir  entre  o  que  é   e  o  que  non  é. Non  -iso  faino  calquera  parvo-  entre  o  que  é  do  que  debería  ser”.  

     Ignorar  as  relacións  de  forza  e  soster  puntos  de  vista  puramente  expresivos,  coma  se  a  vida  social e  política puidera  tratarse  coma  un  desafogo sentimental,  non  é  unha  alternativa.

      A  desorientación  permanente  non  pode  axudar  a  ningunha  estratexia  construtiva  e  realista.

     Esas  palabras,  “estratexia”  “construtiva”  e  “realista”  son  importantes.

      En  Setembro  volvemos… ou  non.

    ¡Comenta esta entrada!
    Compartir: delicious digg technorati yahoo meneame
  • 22 Xuñ 2010

    No Blog de Krugman

    June 20, 2010, 11:45 am

    Talking to a Dining Room Table

    Gah. I’m still in Germany, and the event was lovely. The policy conversations, not so much.

    We talk about the euro crisis. They say, “Clearly, this was about fiscal irresponsibility, and we need to enforce much stricter rules.” I say,

    DESCRIPTION

    No fiscal rule would have constrained the Spanish housing bubble and its consequences.

    And they say, “Thank you for your contribution. Clearly, this was about fiscal irresponsibility, and we need to enforce much stricter rules.”

    Oh, and on monetary policy — I find myself recalling how Rudi Dornbusch came down to breakfast one day and greeted a German central banker — I don’t remember who — with a cheery “And stable prices to you, sir!”

    UPDATE: Oy. Somehow I lost the labels, destroying the whole point of the post. The blue line is Germany; the red line is Spain.

    ¡Comenta esta entrada!
    Compartir: delicious digg technorati yahoo meneame
  • 21 Xuñ 2010

    Un artigo que intenta avisar

    Un  artigo  en  El  País,  que  son  consciente  que  non  gustará  http://www.elpais.com/articulo/Galicia/PSOE/peligro/elpepuespgal/20100621elpgal_9/Tes

     Intenta  avisar  de  que  o  PSOE  pode estar ás  portas  do  período  tal  vez  máis  díficil  para  él  dende  o  comezo  da  democracia.

      En  dous  anos  pode  estar  na  oposición  non  só  no  goberno  central,  se  as  enquisas  se  confirman.  Se  así  sucede  será  como  resultado da  combinación  dun  ciclo  que  ven  de  atrás  e  do  efecto da  crise,  que  lle  deixa sen  discurso.

      Salvo,  claro,  o  de  ser  preferible  a  unha  dereita  a  quen  lle  marca  o  paso  o  neofranquismo  de  Intereconomía  et  altri,  feramente  españolista  e  cunha querencia  pola  “liberdade”  no  sentido  anglosaxón  que  resulta  perigosa  para  os  que  dependen  do  gasto  social. 

    Non  cabe  dúbida  de  que  o  PSOE  intentará  prolongar  a  lexislatura  ata  o  fin,  se  pode,  na  esperanza  de  recuperar unha  parte  do  electorado.

     O  punto  de  inflexión  será  cando  toque  negociar  os  orzamentos  do  Estado,  despois  do  verán  e  das  eleccións  catalanas. Se  consigue  socios  sobrevivirá  -fálase  do  PNV-. Se  non,  tera  que  convocalas  á  forza..

      Non  cabe  dúbida  de  que  electoralmente  intentar  chegar  á  fin  da  lexislatura  pode  beneficiar  ao  PSOE  máis  que  facelo  hoxe  á  vista  do  que  dín as  enquisas.

     A  dúbida  é,  no  entanto,  se  a  aplicación  dun  programa  de  axustes  e  recortes  do  magro  Estado de Benestar  que  temos  en  España  non  privará  a ese  partido   dun  discurso  que  lle  asegure  o  seu  espazo  estratéxico.

      Ao  final,  do  que  se  trata  para  os  “mercados”  é  de  pasar,  pola  brava,  e  obrigando  aos  parlamentos  se  é  preciso,  do  capitalismo  europeo  ao  modelo  anglosaxón  de  capitalismo  con  menos  protección  social  e  maior  desigualdade. Ese  é  o  significado  “histórico”  do  momento.

      Pero  levar  adiante  un  programa  socio-liberal  -ao  modo  inglés-  pode  estreitar  a  lexitimidade futura  do  PSOE e  o  seu  espazo  electoral,  e  abrirlle  ás  portas  á  consolidación  estratéxica  do  PP.

      Existe  o  problema  de  que  IU  non  parece  poder  captar  ese  voto e  esa  lexitimidade  perdidas  na  esquerda. Tampouco,  hoxe  por  hoxe,  o  BNG  está  aquí  en  posición  de  facelo.

       No  entanto,  será  un  bo  período  para  CiU,  que  intentará  volver  ao  pujolismo.  http://www.abc.es/20100620/espana/pujol-201006200539.html  

       O  que  CiU  pensa  é  que,  dado  que  non  se  pode  vencer  a  España,  hai  que  volver  á  “conllevancia”  orteguiana,  impoñendolle  condicións  no  día  a  día,  dende  o  goberno  da  Generalitat. Outras  alternativas  -o  Estatut,  unha  iniciativa  que  non  lle  gustaba  a  Pujo  por  este  motivo,  a  reforma da  constitución,  as  consultas  independentistas- corren  o  risco  de  darlle  chance  a  España.

      Tamén  o  PNV  retornará  ao  poder  en  Euskadi. Iso  pode  depender  da  ruptura  PP/PSOE,  do  avance  propio  ou  da  integración  da  esquerda  abertzale  que,  parece,  poderá  presentarse  nas  autonómicas  do  2013.

     En  Galicia,  a  combinación  dun  PP  en  Madrid  e  Feijóo  en  Galicia  estremece. Unha  nova  xeira  tipo Aznar  2  pode  dar  ao  traste  co  idioma  e  con  moitas  máis  cousas,  con todo,  en  realidade.

     Aquí  a  resposta  é  primitiva. A  da  UPG  -consciente desta  hipótese- é atrincheirarse no  BNG  ata  que  pase  a  tormenta. Unha  estratexia  puramente  defensiva.

     A grandes  males,  no  entanto,  grandes  remedios. Outra  posibilidade  sería  intentar  facer  movementos  máis  ambiciosos  no  ámbito  dos  dous  partidos  e  no  da  esquerda  e  o  nacionalismo  social.

      Algo  máis  novo e  ambicioso  que,  dados  os  antecedentes,  ten  unha  probabilidade  de suceder  mínima.

    ¡Comenta esta entrada!
    Compartir: delicious digg technorati yahoo meneame
  • 20 Xuñ 2010

    Antonio Baylos sobre o Decreto

      O  Catedrático  de  Dereito  do  Traballo  Antonio  Baylos  escribe  este  artigo,  de  título  “Fase  dúas  da  Terapia  anti  crise”  nas  páxinas  de  Economía  de  El  País.

     

    El objetivo es fortalecer y vigorizar el poder privado del empresario y su ejercicio unilateral

    Forma parte de los tópicos reiterados por los medios de comunicación y por la llamada clase política que esta es la reforma que exigen los mercados, ejemplo de las “reformas estructurales” que las autoridades monetarias europeas y el Fondo Monetario Internacional (FMI) proponen como terapia anticrisis junto con el drástico recorte del gasto público, el redimensionamiento a la baja del aparato estatal y administrativo y la reducción salarial de sus empleados, y una severa reformulación en términos restrictivos del sistema de pensiones. Hay que situar, por tanto, el Real Decreto-Ley 10/2010 como una segunda fase de la estrategia reformista, que es más que probable que conduzca, a la manera de Groucho Marx, desde una situación crítica hasta el más completo desastre.

    En la norma urgente que ha entrado en vigor el 17 de junio se incorporan dos de las grandes líneas de intervención que los creadores de opinión y los profetas de las rigideces del mercado han mantenido de forma redundante. De una parte, la reforma de un mercado dualizado entre fijos y precarios a causa del coste del despido. De otra, la necesidad de derogar la regulación de las condiciones de trabajo en el convenio colectivo del sector en atención a la valoración de las necesidades concretas de cada empresa.

    El decreto ley asume la monetarización del despido, es decir, lo considera exclusivamente en cuanto coste económico de la decisión de extinguir unilateralmente el contrato de trabajo. Con ello, simultáneamente, despolitiza esta figura, porque su regulación pierde su condición de garantía del derecho al trabajo reconocido constitucionalmente, que enlaza el valor del trabajo como forma de existencia de la mayoría de la población y como condición de ciudadanía. En la norma promulgada resulta simbólicamente más importante que el abaratamiento del coste del despido para el empresario, el reconocimiento del carácter definitivo de la decisión empresarial, aunque esta sea -o precisamente porque lo es- antijurídica o improcedente, obstaculizando o vaciando de contenido el control judicial del acto de despido que no modifica ni altera la determinación unilateral de la extinción del contrato.

    El segundo vector significativo de la reforma es la erosión de la fuerza vinculante del convenio colectivo sectorial, permitiendo su inaplicación en la empresa respecto de materias centrales de la regulación colectiva, como los salarios, el tiempo de trabajo y su distribución, horario laboral u organización del trabajo. En una dirección completamente opuesta a lo que fueron los muy importantes acuerdos de 1997 sobre negociación colectiva, se prefigura progresivamente un diseño de las relaciones laborales a partir de un autorreferente sistema-empresa.

    Como señala nuestra experiencia de muchos años, la reforma del mercado de trabajo no sirve para crear empleo, pero, además, esta no se inscribe tampoco en una estrategia de recuperación económica, aunque se reiteren estos objetivos en la exposición de motivos con el fervor de una jaculatoria. Su pretensión es otra: fortalecer y vigorizar el poder privado del empresario y su ejercicio unilateral, reduciendo al sindicato a una existencia irrelevante. Se incorpora así la fantasía neoliberal sobre las relaciones de trabajo, que, sin embargo, siempre se ha demostrado equivocada, porque la economía crece con la ampliación de los derechos de los trabajadores y la distribución proporcionada y no desigual de la riqueza.

    El cambio del modelo de crecimiento hacia una economía sostenible no se logra mediante la depreciación del valor del trabajo y la degradación de la interlocución colectiva en la determinación del empleo. Aumentar el autoritarismo en la empresa y erosionar las garantías de los derechos laborales implica que el sistema democrático de relaciones laborales se autolesiona de forma perjudicial y permanente. -

    .Antonio Baylos es catedrático de Derecho del Trabajo y Trabajo Social de la Universidad de Castilla-La Mancha

    ¡Comenta esta entrada!
    Compartir: delicious digg technorati yahoo meneame
  • 19 Xuñ 2010

    Barómetro de verán en “El Periódico”

    No  “Periódico”  o  barómetro  de  verán. CiU,  cerca da  maioría  absoluta. http://www.elperiodico.es/ca/noticias/politica/20100619/mas-acaricia-cim/335825.shtml

    É  a  sinal  dun  novo  ciclo  na  política  española. Resulta  cada  vez  máis  probable  que,  dentro  dun  par  de  anos,  ou  acaso  antes,  teñamos  un  PP  con  maioría  en  Madrid  mentres  en  Cataluña  e Euskadi  -non  parece  probable  que  a  fórmula  da  cohabitación  PP/PSE  poda  sobrevivir  ao  aggiornamento  de  Batasuna  e  á  pinza  do  PNV  cun  goberno  central  que  o  necesita-  CiU  e  PNV mandan.

      Unha  especie  de  novo  pujolismo?  É  o  máis  probable.. Euskadi  é máis  imprevisible.

    ¡Comenta esta entrada!
    Compartir: delicious digg technorati yahoo meneame
  • 17 Xuñ 2010

    Máis claro, auga

    Albino  Prada,  nun  artigo  na  Vozempleo

    Adelante, deprisa y sin rumbo

    La reforma laboral que de repente ha tenido que poner sobre la mesa el Gobierno de Rodríguez Zapatero es otro de los caprichos que los mercados reclamaban para, si acaso, conceder una prórroga en su presión sobre España. No será el último.

    Porque nadie se cree que, a corto plazo, ayude a reducir el desempleo. Y a corto plazo más nos valdría reformar y financiar las políticas públicas activas de recualificación y reinserción de los parados, aunque para esto el Gobierno ni se preparó antes ni hace en su decreto más que dejarlo en manos privadas.

    Recuerdo cómo otro de los caprichos susurrados por los mercados, y repentinamente urgente, fue el de retrasar la edad de jubilación, medida de la que tampoco nadie esperará que sirva para reducir el desempleo.

    Aunque a corto plazo jubilaremos a los empleados de mayor edad de las cajas, porque necesitan aparcarlos los mismos que recomiendan en general lo contrario.

    Obviamente nadie debe esperar encontrar en esta reforma laboral iniciativas de alcance que modifiquen los incentivos, salarios, bonus y planes de pensiones para los altos ejecutivos; que, curiosamente, se blindan así contra la flexibilidad que exigen para los demás.

    Aunque en esta línea lo que me parece más entrañable de la reforma es ese guiño al modelo alemán; un sistema para que la caída de actividad no se transforme al cien por cien en paro. Lástima que se olvide un detalle: sería necesario tener por estos pagos un capital empresarial e industrial a años luz del paradigma, pongamos por caso, de nuestro Díaz Ferrán.

    No obstante, lo más claro que escuché como argumento en defensa de esta reforma es que como el mercado laboral es rígido para ajustarse vía precios (costes laborales, incluido el despido) ahora lo hace solo destruyendo empleos. Un argumento que sus autores se cuidan mucho de trasladar al verdadero centro de nuestro tsunami: que el mercado inmobiliario como no se ajustó en precios (nos resistimos a anotar que los activos hipotecarios valen hoy apenas la mitad) se colapsó en cantidades: con despidos masivos y cese de actividad.

    Por eso si lo que se sostiene es que la economía española solo volverá a crear empleo si los trabajadores aceptan una fuerte caída de sus ingresos y de sus derechos, debería decirse alto y claro. Lástima que por esa vía no lleguemos nunca a competir con lo que los mismos preclaros mercados (occidentales) disfrutan ya en China.

    Porque es una senda, además de insaciable, inútil.

    ¡Comenta esta entrada!
    Compartir: delicious digg technorati yahoo meneame
  • 17 Xuñ 2010

    Madrid-Valencia-Galicia

    A  fusión  de CajaMadrid  e  Bancaja  creará  a  un  certo  prazo,  efectivamente,  o  espazo  virtual  ao  que  se  refire  Zarzalejos na  Vanguardia  http://www.lavanguardia.es/politica/noticias/20100617/53948443983/madrid-valencia-espacio-virtual-la-caixa-mariano-rajoy-caja-madrid-comunidad-valenciana-fernandez-or.html   

       Se  Feijóo   e  o  PP  consolidan  o  seu  poder  aquí,  parece  máis  que  probable  que  acaben  intentando  construir  un  eixo  Valencia-Madrid-Galicia  que  actúe  como  estabilizador  de  España  e  contribúa  a  desinflar  as  pretensións  vascas  e  catalanas. A  opción,  que  aínda  cabe  no  futuro,  da  caixa  madrileña  cunha  de  Valencia  e,  finalmente,  CaixaGalicia  ía  nese  sentido.

      O  proxecto  estratéxico  do  PP  vai  no  sentido  de  renacionalizar  España,  intentando  -se  fora  posible- recuperar  competencias  para  o  Estado  e  facendo  das comunidades  autónomas  un  ámbito  puramente  administrativo  -máis  ou  menos  como  unha  Deputación-.

      É  algo  imposible  en  Cataluña  ou  Euskadi,  pero  factible,  temo,  no  noso  caso.

      A  evidente  mediocridade  da  política  en  Galicia  fai  que  pasen  desapercibidos  estes  elementos  que  pertencen  ao  que  poderiamos  chamar  a  lóxica  dunha  xeometría  variable  no  espazo  interno  español.

      Repito  o  que  chamei  nun post  anterior,  a  “hipótese  valenciana”:  sen  poder  económico,  cunha  demografía  á  baixa,  un  peso  político  decrecente  na  España  das  autonomías,  un  idioma  e  unha  cultura  en  serio  risco..  podemos  acabar  sendo  unha  praia  de  Madrid,  unha  función  do  espazo  político  da  España  central  ou  infantería  a  usar  en  beneficio  do  seu  moi  particular  e  reaccionario  concepto  e  idea  de  España..

    2 Comentarios
    Compartir: delicious digg technorati yahoo meneame
  • 16 Xuñ 2010

    ¿ A decisión dos pais ? Quen dixo iso..

    A Xunta nega a inmersión en galego nas cidades

    Educación advirte aos 47 centros que mantiñan este programa pedagóxico que non poderán continuar con el
    XORNAL.COM Actualizado 16/06/2010 - 14:36 h.

    Prohibida a inmersión… en galego. O decreto aprobado polo bipartito permitía esta técnica pedagóxica na lingua propia en Educación Infantil nas contornas urbanas para favorecer así que os máis pequenos que teñen un contacto nulo coa lingua o poidesen ter nas escolas. Esta posibilidade existía grazas á lexislación aprobada en 1995 polo goberno de Manuel Fraga e que posteriormente foi desenvolvida no decreto de 2007 que agora foi suprimido polo Executivo.

    Algúns colexios de ámbitos castelánfalantes podían potenciar este modelo para garantir unha competencia mínima en galego dos rapaces de entre tres e cinco anos. O Sindicato de Traballadores do Ensino de Galicia (STEG) lembra que xa o ano pasado a consellaría xa optou por eliminar as axudas económicas para este programa. Agora, Educación acaba de comunicarlle aos 47 centros que mantiñan estes programas de que non poderán levarse a cabo no vindeiro curso

     Dende o STEG aseguran que “esta decisión non ten en conta a demanda constante de numerosas familias que constatan diariamente a imposibilidade de garantir o bilingüismo para unhas nenas e uns nenos que, a partires dos 6 anos terán que coñecer ben o galego para comezar o ensino obrigatorio.” “As únicas novidades lexislativas deste goberno en materia educativa non se preocupan da calidade do ensino, senón de eliminar todas as medidas existentes de protección da lingua”, aclara.

    1 Comentario
    Compartir: delicious digg technorati yahoo meneame
  • 14 Xuñ 2010

    A creación das identidades nacionais

    Acabo  de  ler  “La  creación  de  las  identidades nacionales. Europa,  siglos  XVIII-XX”  da  autoría   de  Anne  Marie  Thiesse  e  publicada  moi  recentemente  pola  editorial  Ézaro  nunha  excelente  traducción  debida  a  Perfecto  Conde  http://perfectoconde.blogspot.com/  .

      É  un  libro  interesante,  que  se suma  a  esa  longa  lista  de  autores  que,  na  xeira  de  certo  estruturalismo,  sosteñen  que  as  nacións  europeas  foron  inventadas  hai  dous  séculos  e  que,  para   resultar  exitosas,  tiveron  que  crear  mitos  fundadores,  máis  ou  menos  ex  nihilo.

      Por  suposto,  o  momento  crítico  foi  o  romanticismo. Ossian,  Walter  Scott,  Hamann,  Herder  constitúen  o  inicio  do  relato. En  especial,  a  narración  que  fai  Thiesse  de  como  se  entrelazaron  os  diversos  motivos  de  recuperación  dun  pasado  nacional  inventado  nos  diversos  países  europeos  resulta  do  máis  convincente. 

      Na  tese  da  autora  as  diversas  ficcións  “nacionais”  confirmáronse  unhas  ás  outras  nun  xogo  de  espellos  que  lle  daba  carta  de  natureza  e  lexitimidade  ao  novo  espírito  político.

      Fose  en  Chequia  ou Polonia,  en  Serbia  ou  Escocia,  en  Finlandia  ou  Estonia,  tanto  como  en  Alemania, Francia  ou  Inglaterra  por  todas  partes  foi  posible  detectar  esa  ansiedade  por  construír  un  pasado  prestixioso  que  lle  ofrecera  credibilidade  a  un  proxecto  político  rigurosamente  contemporáneo.

      É  certo,  no  entanto,  que  as  teses  da  “invención”  e  do  “artificio”, que  proveñen  do  estruturalismo  dos  sesenta,  poderían  ser  adobadas  cunha  miga  máis  de  sentido  histórico,  o  que,  sen  dúbida,  lle  engadiría  riqueza  e  precisión  ao  argumento.

      Pero  para  o  relato  xacobino  inspirado  polos  estados  resulta  máis  tranquilizador  facer  abstracción  dos  procesos  históricos   para  centrarse  na  “construcción  social  da  identidade”.

      Non  sei  por  qué  vénseme  á  mente  a  exitosa  Historia  de  España  de  Fernando  García  de  Cortázar  convertida  en  episodios  televisivos  por  direta  inspiración  de  Aznar  -a  Cortázar  pode  vérselle  hoxe  nas  tertulias  de  Veo TV- a  maior  gloria  desa  construcción  social  ou  ao  tremendo  gusto  pola  historia,  pasada  e  presente,  que  é  característico  da  dereita  española  de  hoxe  que  quere,  así,  darse  o  gusto  de  refutar  todas  as  invencións  propaladas  polos  nacionalistas  “periféricos”.

         Como  todo  o  mundo  sabe,  nacionalistas  só  son  os  outros.

         Aposto  a  que,  mentres  facía  a  traducción,  o  Perfecto  bufaba  de  cando  en  cando:  ao  fin  e  ao  cabo  a  construcción da  identidade  Francesa  daría  moito  de  si,  se  houbera  gañas  de  escribila..

    12 Comentarios
    Compartir: delicious digg technorati yahoo meneame
  • 13 Xuñ 2010

    Antón Costas, un aviso serio

     No País  Anton  Costas  avisa  sobre  o  que  se  acerca. http://www.elpais.com/articulo/primer/plano/Jugando/fuego/elpepueconeg/20100613elpneglse_5/Tes

    TRIBUNA: Laboratorio de ideas ANTÓN COSTAS

    Jugando con fuego

    ANTÓN COSTAS 13/06/2010

    El panorama económico europeo se ha oscurecido considerablemente en las últimas semanas. El riesgo de recesión prolongada y alto desempleo cotiza al alza. Las consecuencias para la sostenibilidad del euro y del propio proyecto político europeo no son despreciables. Sin embargo, las autoridades políticas y monetarias europeas parecen no ser conscientes de este riesgo.

    Ponen en riesgo el euro y la UE quienes no valoran las consecuencias de la recesión y el paro prolongado

    El plan de austeridad de la canciller Angela Merkel es una mala noticia para la economía europea y para la propia Alemania. No tanto por su contenido como por la filosofía económica que le sustenta: la idea de que la austeridad es en sí misma una buena política en cualquier circunstancia y lugar. La austeridad alemana funcionó antes de la crisis porque con el ahorro alemán los demás europeos consumíamos productos que comprábamos a Alemania. Pero ahora que los demás tenemos que ser austeros y exportar, la política de Merkel puede hacer que la economía europea acabe como el rosario de la aurora.

    Es aún más preocupante si cabe la situación que están viviendo los mercados financieros. La sensación de estar a las puertas de un colapso agudo de los mercados monetarios europeos donde la banca se refinancia sus posiciones de corto plazo se hace cada vez más intensa. El escenario se parece cada vez más al de los días posteriores a la caída de Lehman Brothers. O el Banco Central Europeo (BCE) cambia su actitud e interviene de forma radical para hacer retornar el dinero a esos mercados o el “crash bancario” y el “credit crunch” (sequía de crédito) dejarán de ser un fantasma para convertirse en realidad que golpeará especialmente al crédito minorista.

    De no cambiar, todo presagia que nos dirigimos hacia una recesión o estancamiento prolongado acompañado de alto desempleo. En estas situaciones la reducción del paro es lenta. Hay que recordar que en medio de la Gran Depresión, entre 1930 y 1938, la tasa de desempleo medio se mantuvo en Francia en el 10,2% y en Alemania en el 21,2%. Las consecuencias políticas son conocidas.

    Aquellos que ahora no valoran las consecuencias sociales y políticas de una recesión y de un paro prolongado están jugando con fuego. Es decir, están jugando con el euro y con la propia unión política europea.

    ¿Por qué nuestras autoridades no toman en consideración ese riesgo? Probablemente por tres razones.

    Primera, no valoran el efecto de la austeridad sobre la incertidumbre de la gente ante el futuro. El miedo al futuro lleva a la anorexia de consumo y a la avaricia de ahorro. Pero, si como dijo Adam Smith, “el consumo es el único fin y propósito de toda producción”, donde no hay consumo no hay producción; y donde no hay producción no hay empleo.

    Segunda, confunden esta recesión con otras previas. Las crisis de los años setenta, ochenta y noventa las provocó un exceso de demanda de consumo que incrementó la inflación y desequilibró la economía. Los remedios fueron la restricción de crédito y el aumento de impuestos para reducir el gasto privado, así como el recorte de gasto público. Pero esta es una crisis originada por el pinchazo de una enorme burbuja especulativa, que al explotar ha producido por sí misma la caída de precios de los activos, desplome del consumo, recesión y paro. Como la enfermedad es diferente, la medicina no puede ser la misma.

    Tercera, no toman en consideración la situación de “deflación de deuda” que acompaña a esta crisis y que, por sí sola, acentúa las tendencias recesivas. Imagine que usted compró un piso por 300.000 euros y que lo financió con un crédito por el mismo importe. Aunque está endeudado, su balance está equilibrado. Imagine (no hace falta demasiado esfuerzo) que surge de repente una fuerte crisis y los precios de esos activos se desploman un 30%. Ahora el valor de su piso es de 210.000 euros, pero la deuda se ha quedado colgada en 300.000 euros. Técnicamente está quebrado. Alguna inquietud le producirá, y seguramente usted ante la incertidumbre disminuirá su consumo para hacer frente a contingencias imprevistas. La cosa se puede complicar cuando la caída de precios (deflación) aumenta el valor real de la deuda, dado que ahora tendrá que hacer un mayor esfuerzo para pagarla.

    Los bancos europeos, y en particular los de aquellos países donde la burbuja inmobiliaria fue mayor, están viviendo con especial intensidad las consecuencias de la deflación de deuda. Los descapitaliza, y esto les lleva a embalsar la liquidez que les suministra el BCE y restringir el crédito, especialmente el minorista.

    A una situación de este tipo, Irving Fisher, prestigioso economista norteamericano de los años treinta, la llamó “deflación de deuda”, y la consideró como una de las causas básicas, sino la principal, de la intensidad de la recesión y el paro durante la Gran Depresión de los años treinta.

    ¿Por qué las autoridades europeas están cometiendo estos errores? Algunos pensaran que por intereses. Otros, que es el miedo a asumir riesgos y ser acusados de intervencionistas. Pero hay otra explicación: el poder de las ideas, de las malas ideas. A ellas se refirió John Maynard Keynes al señalar que “las ideas de los economistas y los políticos, tanto cuando son correctas como cuando están equivocadas, son más poderosas de lo que comúnmente se cree. En realidad el mundo está gobernado por poco más que esto. Los hombres prácticos, que se creen exentos por completo de cualquier influencia intelectual, son generalmente esclavos de algún economista difunto”.

    El mundo ha cambiado con la crisis financiera de 2008, pero las ideas sobre las políticas han quedado ancladas en el mundo que se fue. Espero, sin embargo, que la fuerza de los hechos haga cambiar las cosas antes de que el fuego sea irreparable.

    Antón Costas Comesaña es catedrático de Política Económica de la UB.

    2 Comentarios
    Compartir: delicious digg technorati yahoo meneame
« Previous Entries

Outros blogs na trincheira

Ciudadano en el ágora

David Giménez Glück

Los derechos de los menores

Reconozcámoslo: no sabemos qué hacer con los adolescentes. Nos parecen gente extraña, incomprensible, con problemas [...]

Diario de una feminista

Violeta Tristán

ORACIÓN POR EL DERECHO AL ABORTO

Si hay que rezar, con tal de que nos dejen en paz y respeten nuestras vidas, que algo valdrán también [...]

El voto con botas

Fermín Bouza

Otra vez la Desafección

Después de rozar mínimos (ver gráfico de abajo: pulsar) tras las elecciones de 2004, la Desafección, medida por el [...]

La trinchera digital

Manuel Rico

Una promesa sepultada

El Gobierno ha decidido archivar la Ley de Libertad Religiosa, que en teoría iba a ser uno de los proyectos estrella [...]

La zona gris

Félix de Mencía

Contra la religión

¿Consultaríamos con un chamán qué deben aprender nuestros hijos en la escuela? ¿Convocaríamos a una peña del [...]

Marcos y molduras

Luis Arroyo

Datos no; relatos sí. Políticas no; valores sí

No es puramente un discurso sobre el Estado de la Unión, como se ha dicho, sino más bien cubrir la formalidad de [...]

Sin frases hechas

Ana Noguera

El verano sólo fue un paréntesis

Finalicé el último artículo, recordando los dos “dolores de cabeza” a los que se enfrentaban los grandes [...]

Taberna y otros lugares

Arturo Burton

Las tortas de Pedro Jota

“Si mi hija Cósima se viste así para una recepción, vamos, es que le doy una torta”. Palabra de Pedro [...]

O café na trincheira

Antón Baamonde

Con Arcimboldo ven o verán..

      De  momento,  esta  fiestra  pecha.   Grazas  a  todos  os  que  entraron  no  Café na  [...]

El sedàs

Ferran Casas

CiU precipita la seva estratègia i perd la basa del finançament

Artur Mas va fer dimarts una roda de premsa important que podria marcar un abans i un després en les conseqüències [...]

Itsasertzetik

Guillermo Malaina

Ajuria Enean “piper” asko euskara gabe

Albiste hau aurkitu dut Berria egunkarian. Beherago, erdaraz, Semanal adizkariak argitaraturiko erantzun zuzena. [...]

Blog publicado con Wordpress

© Todos os dereitos reservados

Cabeceira: Guillermo Varela - Deseño: Daniel Solana - Programación: Rodrigo Díez Villamuera